Wat doet de werkgroep Financiële Instrumenten en Regelingen?

De werkgroep Financiële Instrumenten en Regelingen gaat de komende jaren twee dingen doen.

  1. Uitzoeken welke (nieuwe) financiële instrumenten, regelingen behulpzaam kunnen zijn voor mensen met geringe financiële middelen in Rotterdam.
  2. In gesprek gaan met gemeente, maatschappelijke organisaties en financiële instellingen om barrières weg te nemen waar mensen die hun financiële situatie willen verbeteren, tegenaan lopen.

Wat verstaan we onder ‘financiële instrumenten en regelingen’?

Het gaat hierbij om een groot aantal verschillende zaken. Omdat de werkgroep nog maar net begonnen is, bekijken we dit onderwerp nog erg breed. We hebben nog niet gefocust.

Hieronder staan voorbeelden van instrumenten en regelingen. We weten nog niet veel over het al dan niet aanwezig zijn in Rotterdam. Dat willen we uitzoeken en tegelijkertijd goed bekijken hoe deze zaken mensen met een smalle beurs kunnen helpen. Het liefste aan de hand van (Rotterdamse) kennis en ervaringen.

  • Informele spaargroepen hebben het voordeel dat er veilig gespaard kan worden. Dit kan vooral voor vrouwen belangrijk zijn. Er is sociale druk om te sparen en onderlinge hulp van lotgenoten. Grote incidentele uitgaven kunnen bekostigen worden (begrafenis, ziekte, geboorte, aanschaf wasmachine, enz.).
  • Broodfondsen helpen vooral ZZP-ers om een inkomen te behouden bij ziekte. Onderling contact en hulp van lotgenoten geven steun in moeilijke tijden.
  • Een kredietunie geeft bescherming tegen dure kredieten. Leden delen samen in winsten en geven elkaar zo nodig advies. In het buitenland zijn voorbeelden van kredietunies die veel aan begeleiding van hun leden doen, al dan niet met steun van donororganisaties.
  • Lokaal monetair netwerk (verbindt lokale ondernemingen die zo goederen en diensten kunnen uitwisselen zonder gebruik te maken van de euro. Gaat verder dan onderling ruilen). Voordelen zijn het stimuleren van de lokale economie, verminderen van werkloosheid, krediet buiten banken om en zonder rente én de grote betrokkenheid van lokale ondernemers.
  • Sociale coöperaties die goedkeuring kregen om bijstandsregels aan te passen. Bijvoorbeeld winsten worden niet verrekend met de uitkering, mensen worden niet gedwongen via reïntegratiebedrijven aan het werk te komen, aandacht voor opleiding van mensen die moeilijk aan het werk komen. Belangrijk is ook het creëren van werkgelegenheid ter plekke, met direct nut voor een deel van de stad.
  • Aanpassing of ruime interpretatie van aanbestedingsregels om lokaal ondernemerschap te bevorderen, bijvoorbeeld bij aanpassing vanwege klimaatverandering.
  • Opkopen van schulden met een sociaal doel. Door commerciële incassobedrijven (vaak in handen van buitenlandse investeringsfondsen!) de wind uit de zeilen te nemen, kunnen mensen met schulden hun schuld ‘goedkoper’ aflossen aan sociale incassobedrijven.
  • Incasso en schuldhulpverlening in één loket onderbrengen. Zweedse model, mens centraal, niet de wens om de citroen zo ver mogelijk uit te knijpen.
  • Investeringsfonds voor sociale ondernemingen en overheidsbeleid in het voordeel van sociale ondernemingen. Sociale ondernemingen ondernemen op een financieel duurzame manier voor het behalen van een maatschappelijk en / of ecologisch impactdoel.
  • Social Impact Bond (financieringsconstructie waarbij particuliere investeerders het financiële risico dragen. Als de maatschappelijke resultaten zijn behaald, betaalt de subsidiegever hen terug). Wordt vaak gebruikt om jongeren met een ‘grote afstand tot de arbeidsmarkt’ aan een opleiding en werk te helpen. Particuliere investeerders, ideële donororganisaties, werkgevers en lokale gemeenschappen verhogen samen de kansen voor jongeren.
  • Sociaal, gemeenschapsgericht bankieren: Bankrekeningen en budgetadvies aanbieden aan mensen met weinig geld. O.a. leningen tegen lage rentetarieven: Gezinnen die rond de armoedegrens leven kunnen zo ontsnappen aan woekeraars en inkomenspositie verbeteren. (Staat in schril contrast met praktijken van banken die mensen met schulden juist met extra hoge kosten belasten.)
  • Kleine bedragen krediet én begeleiding mogelijk maken voor kleine ondernemingen. De ontvangers komen hiervoor niet in aanmerking bij reguliere banken.
  • Huurgeschiedenis als garantie voor hypotheek. Mensen die kunnen aantonen dat ze hun huur steeds ‘keurig’ betaalden, komen in aanmerking voor een hypotheek en hoeven niet aan te tonen een vaste baan te hebben. Mensen met lage inkomens kunnen op deze manier op termijn hun woonlasten verminderen / eigen vermogen opbouwen.

Redenen waarom we financiële instrumenten en regelingen belangrijk vinden

Armoede is een veelkoppig monster. Er zijn sociale aspecten en psychologische zaken die een rol spelen bij armoede. Maar armoede heeft heel veel te maken met het hebben van te weinig geld. Deze werkgroep gaat dan ook over geld en de instrumenten en regels die ervoor kunnen zorgen dat mensen meer geld ter beschikking hebben en houden. Naast de hoogte van uitkeringen en salarissen (zie daarvoor de werkgroep inkomen) gaat het in deze werkgroep om de belemmeringen en mogelijkheden voor mensen die zelf aan het werk gaan om geld te sparen, om niet uitgebuit te worden of om werkgelegenheid te maken.

Wij denken dat er op het vlak van financiële instrumenten en regelingen nog winst valt te behalen voor mensen in een financiële achterstandspositie. Ook hebben we de indruk dat er in Rotterdam nog niet zoveel aandacht is voor de meeste zaken die we hierboven noemden. We willen graag, op een heel praktische manier vechten voor regels en instrumenten die mensen werkelijk helpen om hun situatie te verbeteren.

Hoe we te werk willen gaan

De werkgroep gaat op zoek naar de (liefst Rotterdamse) bestaande of gewenste goede aanpassingen van regelingen en financiële instrumenten. We willen in contact komen met mensen en organisaties die ideeën of plannen in deze richting hebben. Dit kunnen belanghebbenden, ervaringsdeskundigen en deskundigen uit financiële, bestuurskundige, juridische en sociologische hoek zijn. Samen kunnen we bekijken hoe we de nodige aanpassingen en innovaties gerealiseerd kunnen krijgen. We bouwen dus voort op kennis, ideeën en ervaringen opgedaan in Rotterdam (en als dat helpt ook van elders).

De Rotterdamse ArmoedebestrijdingsBeweging, en dus ook deze werkgroep, gaat niet zelf betere financiële instrumenten en regelingen maken of uitvoeren. Ons doel is als een netwerk van mensen in de praktijk andere organisaties en mensen op een praktische manier te helpen in hun strijd tegen armoede.

Neem contact op!

Als je vragen hebt, ideeën, tips of je wilt meedoen, neem dan contact op met de contactpersoon van de werkgroep Financiële Instrumenten en Regelingen: Sjoerd van Schooneveld, s.van.schooneveld@freeler.nl